Thời của ca sĩ

Cuối năm 2019, một trong những “công chúa teen pop” ở ẩn đã vài năm bỗng chốc tái xuất Vpop cùng bản ballad buồn mang hàm ý trách móc bạn trai cũ sau khi mối tình 8 năm của họ kết thúc. Đúng như kế hoạch của cô, ca khúc này dễ dàng thành hit, người bạn trai cũ cũng bị nghi ngờ bội bạc. Tuy nhiên, không rõ “công chúa teen pop” một thời có đang gây thù chuốc oán với ai hay không mà trong các nhóm kín facebook liên tục lan truyền thông tin: cô có đại gia bao nuôi, ăn bám bạn trai cũ và chuyện “đường ai nấy đi” là do gia đình chàng trai kia không còn đồng ý. Loạt nghi án ấy, biết chắc là sẽ bị người trong cuộc phủ nhận nhưng không đủ để công chúng hết “bán tín bán nghi”, nhất là khi có người còn quên luôn cô từng cầm mic đi hát thì chuyện tái xuất của một ca sĩ đã qua thời hẳn phải có mục đích sâu xa.

Cũng liên quan đến “công chúa teen pop”, Lương Bích Hữu, Trương Quỳnh Anh,... dường như không thoát nổi ánh hào quang năm xưa. Họ đã từng rất được tung hô, đã từng trở thành thần tượng của cả triệu người nhưng giờ, một người nhạt nhòa còn một người chỉ khiến khán giả nhớ đến chuyện hợp rồi tan, ly hôn không biết bao lần. Ngay cả Hồ Ngọc Hà, vốn được coi là “nữ hoàng giải trí” Vpop mà hiện tại cũng lép vế hơn nhiều đàn em như Tóc Tiên, Đông Nhi,..., thậm chí cư dân mạng còn xôn xao chuyện cô giảm giá cát-xê để được xuất hiện tại một sự kiện lớn.

Phũ phàng hơn là trường hợp của Lý Hải. Anh có lần còn rơi nước mắt trên một talkshow khi phải thừa nhận bản thân hết thời: "Khán giả ngày càng ít, bầu show cứ như những người chưa từng quen biết, nhiều đàn em trong nghề xem thường, chẳng thèm chào mình nữa. Tôi chỉ biết tự nhủ đi kiếm nghề khác cho ấm chứ mình hết thời rồi". Hay Nguyên Vũ với hơn 30 năm trong nghề mà không khỏi chạnh lòng khi bất chợt bị ai đó nhắc nhở - thời đã hết.

Những câu chuyện trên, tính ra chỉ là một trong số rất ít những trường hợp “người thật, việc thật” mà netizen từng bắt gặp qua về tình trạng ca sĩ hết thời, có người phải đổi nghề vì “miếng cơm manh áo”, có người vật vã để bám trụ ở làng giải trí nhưng phải tìm đến scandal. Đúng là con gái có thì mà ca sĩ có thời, chuyện nào cũng bạc bẽo như nhau.

“Thời”của ca sĩ ngắn hơn tuổi đời rất nhiều, có người duy trì độ HOT được một vài năm, lâu hơn là chục năm, cũng có người 1 năm “làm mưa làm gió” ở làng nhạc Việt là hoàn toàn mất hút. Điều này phụ thuộc lớn vào số lượng bản hit họ có, độ hùng hậu và trung thành của fandom mà họ sở hữu, sau đó là sự nhạy bén với thời cuộc khi biết thay đổi đúng lúc, đôi khi còn phải chấp nhận nhưng không đầu hàng trước sự phát triển như vũ bão của thế hệ hậu bối.

Tuy nhiên, không có gì là tuyệt đối trên đời, kể cả định luật: thời của ca sĩ có hạn. Vpop có một trường hợp ngoại lệ: hoạt động đã 20 năm mà không một ai dám nói cô “hết thời”. Đấy là Mỹ Tâm.

Mỹ Tâm khởi nghiệp từ trước năm 2000, cùng thời cô, nhiều ca sĩ như Quang Dũng, Hồng Ngọc, Thanh Thảo,... đã “hạ nhiệt hẳn” nhưng “họa mi tóc nâu” thì sao? Vẫn tung sản phẩm đều đặn, album chưa mở bán đã cháy hàng, mỗi năm lại có thêm ít nhất một hit… Bình luận về cô, netizen đặc biệt không nhắc đến scandal, thay vào đó họ bàn tán về thái độ “bình dân” của chị đẹp khi làm từ thiện, những phát ngôn “mặn mòi” hết sức, những MV bắt trend cực nhanh hay những trò tiêu khiển, ăn mừng Việt Nam vô địch “lầy” hơn cả fan nhí. Nói chẳng ngoa khi ghét Mỹ Tâm, chắc antifan phải tự vấn lại chính mình bởi ở con người bị thời gian bỏ quên ấy, cái “tâm” và cái “tầm” đã thuyết phục tất cả.

Lấy ví dụ một trường hợp khác là Noo Phước Thịnh. 3 năm gần đây, anh hoạt động khá cầm chừng, trung bình mỗi năm chỉ có thêm 1,2 MV mới. Khó hiểu hơn là với sức hút của Noo Phước Thịnh, mãi đến cuối tháng 10/2019 mới có MV trăm triệu view đầu tiên thuộc về “Cause I Love You”. Bởi thế, khi vắng bóng suốt từ cuối năm trước đến nay, đã có netizen nhận định: Noo hết thời. Nhưng “hết thời” thì sao? Noo vẫn đắt show, MV dù không đạt view cao vẫn được đón nhận, đại nhạc hội lớn nào ngoài nước cũng đều có mặt. Nói Noo hết thời, chắc nửa showbiz này chưa có thời đã kịp hết. Chẳng qua, có vẻ Noo Phước Thịnh đang muốn chuyển hướng từ “ca sĩ giải trí” sang “nghệ sĩ”, tập trung vào “chất” chứ không phải “lượng”.

Thực tế, “thời” của ca sĩ dài hay ngắn đang bị phụ thuộc vào phán xét chủ quan của nhóm khán giả. Được hâm mộ lâu thì “thời” dài, ngược lại “chết yểu”. Thế nhưng, khía cạnh “thời” này chỉ phù hợp với đối tượng trẻ tuổi, những người dễ bị thu hút bởi cái mới, cái lạ; còn giới mộ nhạc, giới chuyên môn học thuật lại có những tiêu chí khác để đánh giá vị trí của một người làm nghệ thuật chuyên nghiệp mà với họ, “thời” không tính bằng thâm niên hoạt động, nó được đo bằng sức sống của những bản hit lâu năm.

“Tre già măng mọc”là quy luật tất yếu của làng giải trí, đặc biệt là khi nó đang dần vươn lên trở thành ngành công nghiệp. Muốn tồn tại lâu hơn trong môi trường này, không thay đổi, không sáng tạo, ca sĩ xác định sẽ bị đào thải, chỉ sớm hoặc muộn. So sánh thế này, Đông Nhi và Khổng Tú Quỳnh là bạn thân, debut cùng thời điểm, từng được xếp chung nhóm “công chúa teen pop”. Nhưng tại sao chỉ có Đông Nhi là duy trì được sự nổi tiếng đến tận bây giờ dù họ chung xuất phát điểm? Nguyên nhân rất đơn giản, cô biết tiếp thu, thử nghiệm và đổi mới, từ trẻ trung, ngây thơ ở teen pop sang trưởng thành, hiện đại hơn với ballad và EDM. Khổng Tú Quỳnh giờ mờ nhạt, tuy nhiên Đông Nhi lại có vị trí cao ở dòng nhạc điện tử.

Khổng Tú Quỳnh có trả lời phỏng vấn rằng: "Từ trước đến giờ, chuyện khiến tôi buồn nhất là khi nghe được người ta nói mình hết thời. Chuyện này làm tôi thấy nản, không dám tự đi tìm cơ hội cho mình nữa. Sau khi được anh Thanh Duy khuyên nhủ, tôi nghĩ thông suốt và cho rằng nếu người ta đã lỡ nghĩ như vậy thì mình phải thay đổi và chứng tỏ là họ đã sai. Tôi không có hết thời chỉ là tôi sẽ phải đi lại một con đường mới". Khá khen cho sự lạc quan và suy nghĩ tích cực của nàng Dâu tây khi cô hiểu rằng, “thời” của một ca sĩ không phải do dư luận phán xét nhưng sẽ còn khen ngợi được cô nhiều hơn nếu Khổng Tú Quỳnh bắt tay vào “hâm nóng” lại tên tuổi thay vì chờ đợi điều kì tích sau “Mãi mãi là một lời nói dối”.

Lệ Quyên cũng là một trong những nhân vật dù hết thời nhưng vẫn biết cách giữ vững "chỗ đứng". Thay đổi sở trường âm nhạc từ nhạc trữ tình sang nhạc xưa, hiện tại Lệ Quyên là "nữ hoàng phòng trà" với lượng fan lớn. Không rầm rộ với những MV triệu view, thế nhưng tên tuổi của giọng ca "Giấc mơ có thật" còn khá lâu mới mờ nhạt ở "địa hạt" Bolero.

Với Mỹ Tâm, kể cả không “hết thời” thì cô cũng có nhiều lợi thế hơn đàn em: sự thắng thế trong yếu tố thâm niên, sự da dạng hóa phong cách âm nhạc nhờ nhạy bén cập nhật xu hướng thịnh hành, hơn hết là cái "tâm" của người làm nghệ thuật chân chính khiến hai chữ “hết thời” chưa bao giờ xuất hiện trong từ điển của "họa mi tóc nâu".

Ở một diễn biến khác, lạc quan cũng giúp ca sĩ giữ được “thời” của mình. Lâm Khánh Chi chẳng hạn. Người ta nói cô thua kém đàn em chuyển giới khác nên mới phải tạo scandal, “tự nổ” về nhan sắc, phơi bày chuyện gia đình lên mặt báo nhưng với bản thân cô, cô không hết thời.

Nhìn chung, “thời” chỉ là yếu tố để định dạng ca sĩ HOT hay không HOT, đồng thời duy trì cát-xê cao ngất ngưởng qua nhiều năm. Không “thời” hay “hết thời” thì vẫn là ca sĩ. Cái khác, ca sĩ giải trí quan tâm đến số năm còn được hoạt động, còn nghệ sĩ chân chính, họ suy nghĩ làm gì, làm như thế nào để cống hiến…