"Produce 101" và câu chuyện "người tốt" biến chất: Sản phẩm của Angel Edit hay ánh hào quang có thể thay đổi cả một con người?

Sau sự cố livestream của Lee Jinhyuk, không ít khán giả từng theo dõi “Produce X 101” phải bàng hoàng tự hỏi vì sao “người thầy” mẫu mực ngày nào trên chương trình giờ đây lại trở nên khác lạ một cách đáng thất vọng như thế!

Trong những năm gần đây, show sống còn nổi lên như một xu hướng mới tại Kpop. Hàng loạt survival show nối đuôi nhau ra đời từ đài cáp cho đến đài trung ương, kéo theo đó là sự xuất hiện của rat6t1 nhiều nhóm nhạc dự án, những idolgroup chưa ra mắt đã được định sẵn ngày tan rã, với thời gian hoạt động kéo dài chỉ vỏn vẹn từ vài tháng đến 1-2 năm. Tuy nhiên, không phải show sống còn nào cũng có thể dễ dàng gây sốt và thu hút sự quan tâm đặc biệt của số đông dư luận. Và chắc chắn sẽ không có gì quá đáng khi nói rằng nhà đài (gần như là) duy nhất thực sự thành công khi thực hiện dạng chương trình kiểu này chỉ có Mnet, mà “Produce 101” chính là ví dụ điển hình nhất.

Có rất nhiều yếu tố giúp “Produce 101” thành công ngay từ mùa đầu tiên, trong đó chắc chắn không thể không kể đến khả năng “tạo drama” tài tình của Mnet. Để cuộc cạnh tranh giữa các thực tập sinh trở nên gay cấn hơn, Mnet không ngần ngại evil edit (chỉnh sửa ác ý để biến họ thành vai phản diện) trong nhiều tình huống khác nhau. Từ việc cắt ghép có ý đồ, thêm thắt caption ác ý nhằm định hướng dư luận,…, Mnet có thể biến bất kỳ thí sinh nào trở thành “vai ác” trong cuộc thi, chuyên ghen ghét, gây xích mích hoặc xung đột với những trainee khác.

Qua 4 mùa “Produce 101”, có thể dễ dàng kể ra một danh sách dài miên man các thí sinh từng bị Mnet chỉnh sửa ác ý. Những trường hợp như Kang Dongho (Baekho của NU’EST) hay Jang Gyuri (fromis_9) may mắn hơn một chút khi dù không được debut cùng nhóm chiến thắng, họ vẫn còn có nhóm để quay về. Thế nhưng với những nạn nhân như Heo Chanmi, sau khi bị Mnet hại đến thê thảm trong chương trình để rồi phải hứng chịu biết bao ý kiến tiêu cực từ khán giả, cho đến nay thí sinh này vẫn chưa thể tìm được một bến đỗ ổn định dù cô là một thần tượng tài năng và cũng đã có nhiều năm thực tập, học hỏi kinh nghiệm ở nhiều công ty giải trí lớn nhỏ khác nhau.

Để trông giống như một “bộ phim” thực thụ, “Produce 101” tất nhiên luôn cần có sự tồn tại song song giữa 2 khái niệm “người xấu” và “người tốt”. Và tất nhiên để làm được điều này, bên cạnh evil edit đã quá quen thuộc với khán giả, đội ngũ sản xuất của Mnet cũng thực hiện một phương pháp chỉnh sửa tương tự nhưng với mục đích hoàn toàn trái ngược, đó chính là angel edit.

Sau khi bị loại khỏi “Produce 101” mùa 2, thực tập sinh Lee Insoo đã có một buổi livestream khiến nhiều khán giả ngỡ ngàng khi tiết lộ những câu chuyện hậu trường không phải ai cũng biết trong cuộc thi này. Trong đó, Lee Insoo cũng chia sẻ rằng có một nhóm không hòa thuận với nhau nhưng Mnet đã angel edit để người xem không ai nhận ra điều này. So với evil edit, angel edit rõ ràng được thực hiện khéo léo và kín đáo hơn, và đó chính là cách Mnet biến hình ảnh của một thí sinh/một nhóm thí sinh nào đó trở nên tích cực hơn hẳn trong mắt khán giả.

“Produce 101” luôn được xem là một chiến khốc liệt, nơi các thí sinh không những phải có sự gai góc, bản lĩnh để vượt qua mọi thử thách mà có đôi khi họ còn cần phải thể hiện cả tinh thần cạnh tranh, ganh đua quyết liệt trong từng con điểm, trong từng thứ hạng. Thậm chí, trong những cuộc thi như thế này, một chút ích kỷ hay háo thắng cũng có thể được xem là chuyện đương nhiên bởi bất kỳ ai cũng muốn giành lấy một suất debut sau chương trình, cũng là cơ hội để họ vụt sáng thành sao một cách nhanh chóng và dễ dàng trong một ngành công nghiệp giải trí vốn đào thải cực kỳ khắc nghiệt như Kpop.

Giữa cuộc chiến sinh tồn theo đúng nghĩa đen đó, trong suy nghĩ của nhiều người, tình người, tính cách hiền lành lương thiện, sự bao dung rộng lượng, sự nhường nhịn hay vị tha,… có lẽ là những khái niệm hoàn toàn không có đất tồn tại. Thế nhưng 4 mùa “Produce 101” đã chứng minh suy nghĩ ấy là hoàn toàn sai, bởi vẫn có không ít “thiên thần” xuất hiện trong những cuộc ganh đua quyết liệt ấy.

Hình ảnh Kim Sejeong tận tình hướng dẫn cho Kim Sohye, hình ảnh “thầy Lee” Lee Jinhyuk kiên nhẫn chỉ bảo và dẫn dắt các thí sinh nhỏ tuổi, những khoảnh khắc “leader Bồ Tát” Kim Jonghyun lùi về phía sau nhường phần tỏa sáng cho các thành viên khác, hay câu chuyện về chàng trai hiền lành ít nói Kim Yongguk,… từng được rất nhiều khán giả xem là điểm sáng hiếm hoi, giúp cuộc chiến sống còn “Produce 101” trở nên “dễ thở” hơn và xúc động, nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Những thí sinh này đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt từ khán giả xem đài nhờ những hành động đẹp mà họ thể hiện trong chương trình, dù cho cuối cùng họ có được debut cùng nhóm chiến thắng hay không.

Ấy thế nhưng, sau quá nhiều chuyện xảy ra kể từ ngày những cuộc chiến sống còn ấy khép lại, người ta lại bắt đầu tự hỏi: Có bao nhiêu “thiên thần” trong số đó thực sự là “người tốt” trong đời thật?

Những ngày cuối năm 2018, cộng đồng fan “Produce 101” đồng loạt dậy sóng khi sự thật về “chàng trai hiền lành” Kim Yongguk bị vạch trần và được lan truyền rộng rãi trên khắp Internet. Bắt đầu từ tin đồn hẹn hò với Nahyun (SONAMOO), mọi chuyện sau đó đã đi xa đến mức khiến những ai từng tiếc nuối vì Kim Yongguk hụt suất vào chung kết “Produce 101” mùa 2 giờ đây chỉ còn biết phẫn nộ và bức xúc.

Từ bỏ rơi mèo cưng dù xây dựng hình ảnh “chàng trai yêu mèo”, coi thường người hâm mộ, vứt hết quà fan tặng chỉ giữ lại những thứ đắt tiền, khinh miệt phụ nữ cho đến đối xử tệ với các thành viên JBJ, tự ý không tham gia show thực tế cuối cùng của nhóm,…, loạt phốt nhân cách đi vào “huyền thoại” của Kim Yongguk đã khiến nhiều người, dù là fan hay non-fan, khi nghe đến đều phải choáng nặng. Chỉ sau 1 đêm, Kim Yongguk đã tự tay phát nát cả hình tượng lẫn sự nghiệp của mình. Thậm chí, tuyên bố comeback của anh chưa đầy 1 năm sau đó chẳng những không được đón nhận nồng nhiệt mà còn bị “ném đá” tơi bời. Cho đến tận hôm nay, khi nhắc đến Kim Yongguk, nhiều người vẫn thường hay nửa đùa nửa thật cho rằng anh chính là sản phẩm angel edit thành công nhất của Mnet nói chung và của series “Produce 101” nói riêng.

Không đến mức nghiêm trọng như Kim Yongguk nhưng vào những ngày đầu tháng 5 năm 2020, Lee Jinhyuk cũng phải hứng chịu một cú đả kích lớn giáng xuống hình ảnh hoàn hảo mà anh xây dựng được từ “Produce X 101”. Trên thực tế, trước khi vụ việc này xảy ra, Lee Jinhyuk cũng từng vướng vào một vụ tranh cãi tương đối nghiêm trọng khác khi bắt chước cách nói chuyện, điệu bộ và cử chỉ của Nam Dohyon (cựu thành viên X1) theo chiều hướng có phần mỉa mai tại fanmeeting ở Thái Lan. Lee Jinhyuk sau đó đã phải lên tiếng xin lỗi, nhưng vẫn còn đó rất nhiều ý kiến thất vọng về hành động của anh.

Thế nhưng chỉ đến khi sự việc mới đây xuất hiện, những tranh cãi về nhân cách của Lee Jinhyuk mới thật sự bùng nổ dữ dội. Khi tham gia bộ phim truyền hình đầu tay “Find Me In Your Memory” của MBC, “thầy Lee” vào vai bạn trai của nhân vật do nữ diễn viên Kim Seulgi thủ vai. Trong một buổi livestream của Kim Seulgi và Moon Gayoung, Lee Jinhyuk đã để lại nhiều bình luận, và sau đó nhận được lời phản hồi vui từ Kim Seulgi rằng: “Anh yêu, chút nữa gặp lại nhé”. “Anh yêu” chỉ là một cách gọi đùa của Kim Seulgi, nhưng người hâm mộ của Lee Jinhyuk đã lao vào miệt thị cô từ ngày này sang ngày khác. Mọi chuyện trở nên nghiêm trọng hơn khi sau đó chính Lee Jinhyuk đã nói trong một buổi livestream của mình rằng: “Chị ấy đã xin lỗi… Và mình đã quyết định bỏ qua cho chị ấy”. Đông đảo netizen từ Hàn Quốc đến quốc tế đều lên tiếng chỉ trích Lee Jinhyuk bởi xét về cả tuổi đời lẫn tuổi nghề, Kim Seulgi đều lớn hơn anh. Và rõ ràng câu nói của nam thần tượng không hề phù hợp để gửi đến một tiền bối, nhất là khi bản thân anh còn có ý đổ lỗi cho Kim Seulgi dù cô không làm gì sai trong vụ việc này.

Chưa từng vướng vào một vụ tranh cãi lớn nào đến mức đánh mất cả sự nghiệp nhưng Kim Sejeong cũng từng nhiều lần bị cư dân mạng chỉ trích về một số vấn đề khác nhau. Khi còn hoạt động cùng I.O.I, cô từng bị netizen Hàn bức xúc gọi là “cáo già” vì đầu têu bày trò camera ẩn cho trưởng nhóm Im Nayoung trên “Knowing Bros” nhưng bản thân lại không tham gia để giữ hình ảnh đẹp cho riêng mình. Đến năm ngoái, cô cũng khiến cộng đồng fan TWICE, đặc biệt là người hâm mộ Nhật Bản”, vô cùng phẫn nộ khi nhái theo chất giọng đặc trưng của Momo theo một cách mà nhiều người cho là cực kỳ xúc phạm trên cuộc thi hát giấu mặt “King Of Masked Singer”.

Gần đây nhất, Kim Sejeong lại trở thành tâm điểm “ném đá” của cư dân mạng Hàn Quốc, tận 2 lần trong vòng 1 tháng, vì những hành động thiếu ý thức của cô giữa đại dịch COVID-19. Bức ảnh Kim Sejeong chụp cùng Kim Shinyoung với caption “Giãn cách xã hội” khiến nhiều người phẫn nộ cho rằng cô đang mang một dịch bệnh nguy hiểm trên toàn cầu ra làm trò cười, giữa lúc cả thế giới đang kêu gọi không kỳ thị những người nhiễm COVID-19 hay những người đeo khẩu trang. Trong khi đó, bức ảnh Sejeong chụp tại Nhật Bản cũng làm dấy lên nhiều tranh cãi khi cộng đồng mạng xứ kim chi cho rằng nó được đăng tải trong một thời điểm quá nhạy cảm, đặc biệt là xét đến mối quan hệ căng thẳng giữa hai nước Nhật - Hàn.

Tất nhiên, không thể phủ nhận rằng không phải “thiên thần” nào của “Produce 101” cũng đều “thay lòng” sau khi cuộc thi kết thúc. Ví dụ tiêu biểu nhất chắc chắn phải kể đến Kim Jonghyun. 3 năm sau “Produce 101” mùa 2, Kim Jonghyun, giờ đây quen thuộc với khán giả hơn dưới nghệ danh JR – thủ lĩnh của nhóm nhạc của NU’EST, vẫn giữ được hình ảnh tích cực của một “Bồ Tát sống”, một “leader quốc dân” ngày nào, được cả fan, non-fan, khán giả lẫn các đồng nghiệp ngày càng yêu mến và ngưỡng mộ hơn. Thế nhưng trường hợp của Jonghyun có lẽ chỉ là một ngoại lệ hiếm hoi, bởi không ít “người tốt” khác của Mnet đã và đang vướng vào quá nhiều vụ tranh cãi ồn ào khiến ngay cả những người từng ủng hộ họ cũng phải cảm thấy thất vọng. Trong đó, trường hợp của Kim Yongguk có lẽ chính là ví dụ điển hình nhất chứng minh khả năng chỉnh sửa của Mnet có thể “hoán đổi” cả nhân cách của 2 con người như thế nào.

Khi Kim Yongguk được chọn làm center cho sân khấu “Open Up” tại “Produce 101” mùa 2, rất nhiều khán giả từng cảm thấy tội nghiệp và bức xúc khi cho rằng anh bị Mnet “dìm hàng”, không nhận được sự chăm chút cần thiết cho vị trí center. Trong cùng khoảng thời gian đó, Joo Haknyeon (hiện đang là thành viên The Boyz) lại bị chỉ trích “lên bờ xuống ruộng” vì bị tố “tham lam” cướp trọn spotlight của center Kim Yongguk. Thậm chí cho đến tận khi “Produce 101” mùa 2 đã khép lại, Joo Haknyeon vẫn bị chửi rủa nặng nề trên YouTube khi nhiều người khẳng định suất vào chung kết của anh đáng lý ra phải thuộc về Kim Yongguk.

Sự thật là, màn ending “che mất center” của Joo Haknyeon năm đó chỉ là một sự hiểu lầm do góc quay của Mnet. Và nhiều năm sau màn trình diễn định mệnh ấy, mọi thứ đã hoàn toàn đổi chiều khi Joo Haknyeon đang có tươi lai tươi sáng cùng The Boyz, đồng thời trong suốt thời gian qua anh chưa từng vướng vào bất kỳ tranh cãi nhân cách nào, nếu không muốn nói là ngày càng được yêu mến hơn vì tính cách hiền lành, thân thiện và ngoan ngoãn được chứng minh qua nhiều tình huống. Trong khi đó, sự nghiệp của Kim Yongguk giờ đây xem như đã kết thúc khi mà ai nấy đều đã nhận ra tính cách tồi tệ ẩn sau gương mặt “thiên thần” kia.

Trong trường hợp của Lee Jinhyuk, sau khi “Produce X 101” kết thúc, trong lúc X1 vẫn bị các đài trung ương cấm sóng, anh chính là người có nhiều lịch trình nhất, xuất hiện trên hàng loạt show giải trí và cũng nhanh chóng xúc tiến những dự án solo được nhiều người ủng hộ. Thậm chí, không ít ý kiến còn cho rằng Lee Jinhyuk mới chính là “người chiến thắng thật sự” của “Produce X 101”. Nhưng có lẽ hành trình thay đổi của anh cũng bắt đầu từ đây!

Sau vụ việc với Kim Seulgi, dù đã viết thư xin lỗi nhưng Lee Jinhyuk vẫn không thể dễ dàng lấy lại được thiện cảm mà số đông công chúng đã dành cho anh như trước kia. Những đoạn livestream khác của anh cũng bị “đào bới” nhiều hơn, khiến nhiều người quan ngại cho rằng cách nói chuyện của nam thần tượng thực sự “có vấn đề” và đã không còn giống như ngày còn tham gia “Produce X 101”. Ngay cả truyền thông Hàn Quốc cũng sử dụng cụm từ “bệnh ngôi sao” khi nhắc đến Lee Jinhyuk ở thời điểm này. Còn với những người từng theo dõi những bước chân của anh trong cuộc thi, họ cũng không thể lý giải được hình ảnh tốt đẹp trước đó chỉ là do anh và Mnet dựng lên hay sự thật là Lee Jinhyuk đã thay đổi vì ánh hào quang quá lớn sau chương trình. Hoặc cũng có thể, là cả hai! Bởi sự nổi tiếng mà anh nhận được, xét cho cùng, cũng chính là kết quả từ hình ảnh “người tốt” trong “Produce X 101”.

Dù nguyên nhân sâu xa thật sự xuất phát từ đâu, có một điều không thể phủ nhận rằng hình tượng hiện tại của Kim Yongguk, Lee Jinhyuk hay thậm chí là Kim Sejeong trong mắt công chúng đã khác đi rất nhiều so với những ngày họ tham gia “Produce 101”. Có người cảm thấy tiếc nuối vì đặt lòng tin nhầm chỗ. Có người lại bức xúc vì đã “bị lừa” một vố đau. Dù thế nào đi chăng nữa, đây đều là những cảm xúc không thể tránh khỏi khi người hâm mộ đã trao gửi niềm tin quá lớn vào show sống còn, nơi mà hình ảnh của thí sinh đều nằm trong tay đội ngũ sản xuất.

Bàn tay thần thánh của Mnet có thể biến một cậu bé ngoan ngoãn trở thành một thằng nhóc ích kỷ, và biến một người có đầy rẫy vấn đề nhân cách thành một chàng trai hiền lành, ít nói. Nhưng suy cho cùng, tin vào hình ảnh “phản diện” hay “thiên thần”, đó là lựa chọn của mỗi chúng ta! Sau vụ bê bối gian lận phiếu bầu, “Produce 101” mùa 5 có lẽ sẽ không bao giờ xảy ra. Nhưng nếu có, bên cạnh evil edit, giờ đây chắc hẳn người xem sẽ bắt đầu cảnh giác hơn với angel edit để không còn phải trải qua những lần bị chính thần tượng “vả” đau sau khi những drama của show sống còn chính thức “hạ màn”!